essay writer

  • Sağlık Bakanlığı

İLAÇ TEDAVİSİ

Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlar iki türdür.
a) İnsülin
b) İnsülin dışı ilaçlar

a) İnsülin

İnsülin kan şekeri seviyelerini en etkili düşüren maddedir.sayfa19-1

İnsülin, besinlerle kana geçen şekerin vücut tarafından kullanılmasını sağlayan ve böylece kan şekeri yükselmelerini önleyen bir hormondur.

Diyabetli olmayan bir insanda her besin alımı sonrası, pankreas alınan besinlerin enerji haline dönüşmesini sağlamak için insülin üretir, yani tüm insanlar insüline bağımlıdır. Diyabetlilerde ise, pankreas yeterli miktarda insülini üretmez. Bu durumda vücudumuz için hayati öneme sahip olan insülini dışarıdan vücudumuza sağlamamız gerekmektedir.

Tip 1 diyabetli bireylerin yaşamak için insüline gereksinimi vardır. İnsülin bağımlılık, alışkanlık yapacak bir madde değildir. İnsülin yaşam için elzemdir. Vücut insulin yapmıyor ise dışardan enjeksiyon yolu ile vücuttaki eksikliği yerine koymak gerekir.

Tip 1 diyabetli bireyler, sağlıklı aktif bir hayat için günde 2-3, hatta 4 defa insülin tedavisi almak zorundadırlar.

Tip 2 diyabetli bireylerin kan şekerinin ayarını sağlamak için ağızdan alınan ilaçlara veya insüline gereksinimleri olabilir.

KİMLER İNSÜLİN ENJEKSİYONUNA İHTİYAÇ DUYAR?

  • Tip 1 diyabetliler (insüline bağımlı diyabetliler),
  • Ağızdan şeker düşürücü haplarla kan şekeri kontrolü sağlanamayan tip 2 diyabetliler,
  • Hangi tip diyabet olursa olsun, akut metabolik komplikasyon (koma) gelişmiş hastalar,
  • Akut stres, travma (kaza, yanık gibi), cerrahi girişim (ameliyat) yapılacak tüm diyabetliler,
  • Gebelik başlangıcından sonuna kadar tüm diyabetliler ve hamilelikte diyabeti ortaya çıkanlar,
  • Komplikasyon gelişmiş tüm diyabetliler. (Göz hasarı, sinir ucu hasarı, diyabetik ayak, böbrek hasarı gibi),
  • Pankreası herhangi bir nedenle ameliyatla alınmış olanlar,
  • Hastalık, stres, travma, ameliyat veya hamilelik gibi durumlarla karşılaşanlar  insülin enjeksiyonuna ihtiyaç duyar.

İNSÜLİN TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Diyabetli bireylerde insülin tedavisi, sağlıklı bireyler örnek alınarak fizyolojik insülin salınımını taklit edecek şekilde planlanır. İnsülin tedavisindeki temel amaç, diyabetli bireylerin sağlıklı bireylerdekine benzer kan glukoz düzeylerine sahip olmalarını sağlamaktır. Bu amaca uygun pek çok farklı insülin ve tedavi seçeneği geliştirilmiştir. Seçilen bir tedavi rejimi diyabetlinin gereksinimlerine göre biçimlendirilir. Buna göre;

  • Diyabetin tipi,
  • Kişinin entelektüel düzeyi “önerilecek yönteme uyma becerisi”
  • Kişinin yemek yeme ve egzersiz yapma alışkanlıkları,
  • Kendi kendine kan şekerini izleme becerisi ve uygulaması,
  • Kontrol sıklığı,
  • Kan şekeri sonuçları,
  • Diyabetlinin yaşı,
  • Diyabetlinin kendi bakımını yapma becerisi,
  • Bireyselleştirilmiş kan şekeri hedefleri göz önüne alınarak bireye özgü insülin tedavi yöntemi belirlenir.

Doktor bu özellikleri dikkate alarak hangi insülinin, hangi dozda ve sıklıkta kullanılacağına dair bir tedavi yöntemi önerir.

a. Geleneksel İnsülin Tedavisi

Günde bir veya iki doz bazal insülin desteği: Uzun etkili analog veya NPH insülin kullanılır.

Günde bir veya iki doz karışım insülin: Bifazik karışım insan veya analog insülinleri kullanılır.

b. Yoğun İnsülin Tedavisi

Günde üç veya daha fazla doz (çoklu doz) insülin uygulaması: Yemeklerden önce kısa etkili (insan kristalize) veya hızlı etkili analog insülinleri ile günde bir veya iki doz uzun etkili NPH insan veya analog insülinleri kullanılır.

İnsülin pompa tedavisi (sürekli cilt altı insülin uygulaması): Daha çok hızlı etkili analog insülinler tercih edilir, kısa etkili (kristalize insan) insülin de kullanılabilir.

İNSÜLİN UYGULAMA ZAMANI

  • Hızlı etkili insülinler çabuk emilir, dolayısıyla öğünden 5-15 dk önce uygulanmalıdır. Kan şekeri düzeyi normal düzeyler ve hafif altında olanlarda yemekle birlikte ya da yemekten hemen önce de uygulanır. Kişilerin ne kadar yemek yediklerinden emin olmadığı bazı durumlarda (örneğin küçük çocuklarda olduğu gibi) hızlı etkili insülin, öğünden sonra yapılabilir. Bu şekilde insülin dozu yenen karbonhidrat miktarına göre yeterli olacak şekilde ayarlanabilir.
  • Kısa etkili insülinler öğünlerden önce yapılmalıdır. Çözünür (kristalize; regüler) insülinin emilimi zaman alır, dolayısıyla öğünden 30 dk önce enjekte edilmelidir. Daha erken uygulanırsa ve bireyin kan şekeri düşükse yemek öncesi hipoglisemiye sebep olabileceğinden dikkatli olunmalı ve bekleme süresi 45 dkyı aşmamalıdır.
  • Orta etkili ve uzun etkili insülinler öğünle doğrudan ilişkili değildir. Fakat yine de, NPH insülinin yemeklerden 30-45 dk önce yapılması tercih edilebilir. Diyabetlinin düzenli ana ve ara öğün alması ve hipoglisemiden korunması önemlidir. Uzun etkili insülinler günün herhangi bir saatinde yapılabilir. Fakat her gün aynı saatte yapılması önerilir.

İnsülin Uygulama Araçları

İnsülin hali hazırda üç araç ile uygulanabilmektedir:

  • İnsülin enjektörü
  • İnsülin kalemi ve iğne uçları
  • İnsülin pompası

İnsülin kalemi taşınması ve uygulaması daha kolay, doz ayarlama hatalarını azaltan araçlar olduğundan pratiktir. Görme sorunu olan hastalarda da daha kolay kullanılır. Bu nedenle insülin tedavisinde enjektörlere göre daha sık kullanılmaktadır. Fakat diyabetli bireyin insülin kalemi kullanmayı öğrenirken acil durumlarda ihtiyaç duyabileceği düşünülerek insülin enjektörü kullanımı konusunda da eğitilmesi önerilir. Kalem ve iğneler kişisel malzemelerdir ve sadece aynı kişi tarafından kullanılmalıdır. İğne uçları ve enjektörler tek kullanımlıktır ve lipodistrofilerden korunmak için birden fazla kullanılmaması önerilmektedir.

Bilinmesi gereken bir konu da uygun uzunlukta iğne ucunun seçilmesidir. İnsülin kalem iğneleri ülkemizde 4,5,6,8,10 ve 12.7 mm.lik olmak üzere farklı uzunlukta temin edilebilmektedir. Son rehberler 4 ve 5 mm.lik iğne uçlarının zayıf, normal kilolu ve hafif şişman bireylerde cilt altı enjeksiyon için uygun olduğunu bildirmektedir. İğne ucunun doğru seçiminin yanısıra cilde giriş açısı da cilt altı dokuya enjeksiyon yapmada önemlidir. Kısa iğne uçları (4,5 ve 6 mm) 90 derecelik açı ile cildi kaldırmadan uygulanırken, 8 mm.lik iğneler normal kilolu yetişkinde kullanılacaksa 45 derece açı ile cilde uygulanmalıdır.

ENJEKSİYON BÖLGELERİ

Yapılan araştırmalarda insülinin en iyi emilim yerinin karın bölgesi olduğu görülmüştür. Giderek azalan emilim hızıyla, bunu kol, bacak ve kalça bölgesi izlemektedir. Kasa yapılan insülin daha çabuk etki gösterir ve etkisi daha kısa sürer.

image5

b) İnsülin Dışı İlaçlar

Ağızdan alınan ve kan şekeri seviyesini düşürerek diyabet kontrolünü sağlayan ilaçlar farklı şekillerde etki yapmaktadırlar.

1. İNSÜLİN SALGILATICI İLAÇLARsayfa19-5

Bu grup ilaçlar pankreası uyararak şeker düşürücü hormon olan insülinin daha çabuk kana verilmesini sağlar. İnsülin salgılanması artıran şeker düşürücü ilaçla birlikte alkol alınmamalıdır çünkü; ağır şeker düşüklüğüne yol açabilir. Ayrıca yüzde aşırı kızarıklığa neden olabilir.

2. İNSÜLİN DİRENCİNİ AZALTAN İLAÇLAR

Bu grup ilaçlar dokuların insüline karşı daha duyarlı olmalarını sağlar.

Metformin: Karaciğerden daha az şeker üretimi sağlayarak kan şekerinin yükselmesini önler.

Glitazonlar: Kas ve yağ hücrelerinde şekerin daha kolay hücre içerisine girerek kan şekerinin düşmesine yardımcı olurlar.

Bazı tip 2 diyabetli bireylerin kan şekeri seviyesini düşürebilmek için birden fazla çeşit ilaca gereksinimi vardır.

3. KARBONHİDRAT EMİLİMİNİ YAVAŞLATAN İLAÇLAR

Bu grup ilaçlar karbonhidratların emilimini yavaşlatarak şekerin vücutta daha iyi kullanılmasına fırsat yaratırlar. (Alfa glukozidaz inhibitörleri).

4. İNKRETİN (İNCE BAĞIRSAK KAYNAKLI HORMONLAR) İÇEREN İLAÇLAR:

Son yıllarda sindirim kanalındaki hormonları aktifleyip bunların pankreası uyarması suretiyle insülin salgılatan haplar  geliştirilmiştir. İnkretinler başlıca iki tanedir. GIP ve GLP-1.

GIP ve GLP-1 ince bağırsağın farklı bölgelerinden salgılanırlar ve insülinin etkisini artırırlar.

image6

 

 

http://www.turkdiab.org/page.aspx?u=1&s=17. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.diabetcemiyeti.org/c/ilaclar. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.turkdiab.org/page.aspx?u=1&s=19. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.turkendokrin.org/files/pdf/SekerDusurucuHaplar.pdf. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.turkdiab.org/page.aspx?u=1&s=20. Erişim Tarihi: 07.07.2015
write my essayterm papercryptocurrency mining pools