• Sağlık Bakanlığı

DİYABET TİPLERİ

Diyabetin, tip 1 ve tip 2 olmak üzere belirgin iki tipi vardır.

Tip 1 Diyabet

Tip 1 diyabet otoimmün mekanizmalara bağlı olarak insülinin pankreasta hiç üretilmediği ya da çok az üretildiği tiptir. İnsülin vücutta hiç bulunmadığından, diyabet ancak insülin enjeksiyonu veya pompayla tedavi edilebilir.

Tip 1 diyabetli bireyler genellikle insülin üretmemektedirler. Dışarıdan insülin kullanmak zorundadırlar.

Tip 1 diyabet herhangi bir yaşta da çıkabilir, fakat genellikle çocuklarda chiefessays.net ve genç erişkinlerde oluşur. Diyabetli bireyler, kanlarındaki şeker seviyesini kontrol etmek için her gün insülin enjeksiyonu yapmak zorundadırlar. Eğer tip 1 diyabetli bireyler insülin tedavisi almazlarsa diyabet komasına girerler.

Tüm diyabetli bireylerin %5-10’u tip 1 diyabetlidir. Tip 1 diyabetin kesin sebebi bilinmemektedir.

Tanı sırasında diyabetli bireylerin ağız kuruluğu, çok su içme, sık idrara çıkma, sürekli açlık hissi, kilo kaybı, bulanık görme, yorgunluk ve halsizlik gibi yakınmaları vardır. Bu yakınmalar çoğunlukla son birkaç gün ya da birkaç hafta içinde ortaya çıkar. Son yıllara dek diyabetin bu tipi yalnızca çocuklarda görülmekte iken günümüzde yetişkin yaşlarda da görülmeye başlanmıştır.

Tip 1 Diyabet riski kimlerde daha yüksektir?

  • Aile öyküsü: Anne babada ya da kardeşlerden birinde tip 1 diyabet bulunan bireylerde yüksektir. Çok sayıda yakın akrabada tip 2 diyabet öyküsü olan bireylerde de yüksektir.
  • Genetik: Belirli genleri bulunan kişilerde.
  • Coğrafya: Ekvatordan uzaklaştıkça tip 1 diyabet görülme sıklığı artma eğilimi gösterir. Örneğin tip 1 diyabet görülme sıklığı, Finlandiya ve İtalya’nın Sardunya Adası’nda yaşayanlarda en yüksektir.
  • Yaş: Tip 1 diyabet her yaşta ortaya çıkabilse de, en sık  çocukluk çağında (4-7 yaş arası ile 10-14 yaş arası) görülür.
  • Gebelik sırasında diyabet ortaya çıkan kadınlarda tip 1 diyabet riski daha yüksektir.

Diğer Sebepler;

  • Bazı virüslere maruz kalma:
    Epstein-Barr virüsü, koksakivirüs, kabakulak virüsü ve sitomegalovirus infeksiyonları geçiren bazı kişilerde pankreas adacıklarında otoimmun yıkım tetiklenebilir.
  • D vitamini eksikliği
  • Nitrat içeren su tüketimi
  • Gebelik sırasında preeklampsi geçiren annelerin çocuklarında tip 1 diyabet görülme riski yükselir.

Tip 2 Diyabet

Geçmişte “erişkin diyabet” olarak da isimlendirilen hastalık, en yaygın görülen theessayclub.com diyabet tipidir. Tüm dünyada tanı konulan diyabet vakalarının %90’dan fazlasını tip 2 diyabet oluşturmaktadır. Tip 2 diyabetli bireylerde, insülin üretimi azdır veya onu yeterince kullanamamaktadırlar.

Tip 2 diyabet genellikle obezite ve fiziksel sayfa2-2hareketsizliğe bağlı olarak görülmektedir. Tip 2 diyabetlilerin yakınmaları tip 1 diyabete göre daha hafiftir. Bu sebeple tip 2 diyabet gerçek başlangıcından yıllar sonra (ortalama 5 yıl sonra) fark edilir.

Diyabet gerektiği gibi kontrol edilmezse;

  • Kalp damar hastalıkları,
  • Böbrek yetmezliği,
  • Görme boukluğu, körlük,  
  • Sinir hasarı,
  • Diyabetik ayak gibi çeşitli sorunlara yol açabilir.

sayfa2-4Tip 2 diyabet genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkar ve yaşlanma ile sıklığı artar. Bununla beraber, son yıllarda obezitenin çocukluk çağında da artması ile birlikte çocuk ve adölesan çağda da tip 2 diyabet görülmeye başlamıştır.

Tip 2 diyabetin, birinci basamak tedavi planında; beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi, yaşam tarzının değiştirilmesi, fiziksel aktivite uygulanması yer alır. Eğer, bu tedavi planına uyulmasına rağmen kan şekeri normal sınırlar içinde tutulamazsa ağızdan hap olarak alınan şeker düşürücü ilaçlar tedaviye eklenir. Ancak bazı tip 2 diyabetliler de insüline ihtiyaç duyabilir.

sayfa2-6

Tip 2 Diyabet Riski Kimlerde Daha Yüksektir?

  • Ailesinde diyabetli birey olanlar,
  • Fazla kilolu ve şişman kişiler,
  • 4 kg’dan daha ağır bebek doğuran kadınlar,
  • Fiziksel aktivitesi düşük bireylerde diyabetin görülme riski daha yüksektir.

Ayrıca, pankreasın kronik iltihabı, pankreas tümörleri ve ameliyatları ile hipertiroidi, akromegali gibi bazı hormon hastalıkları tip 2 diyabete yol açabilir.

Gestasyonel Diyabet (Gebelik Diyabeti)

Gestasyonel diyabet, gebeliğin sayfa2-724. haftasından sonra ortaya çıkan şeker yüksekliğidir. Genellikle gebelik bittikten sonra kan şekeri normal düzeylere düşer.

Tüm kadınlarda 24 ile 28 hafta arasında şeker yükleme testi yapılır.

Bu dönemde var olan kan şekeri yüksekliğinin kontrolü bebeğin iri doğmasını önler, doğum travmalarının önüne geçer ve doğum sonrası ortaya çıkabilecek bebekte hipoglisemi, kalsiyum düşüklüğü, solunum zorluğu gibi komplikasyonları önler.

Doğumdan sonraki 3. ayda mutlaka yeniden yükleme testi yapılarak gebelikten sonra diyabetin kalıcı olup olmadığı da kontrol edilmelidir.

 

http://www.diabetcemiyeti.org/c/tip-1-diyabet-hastaligi. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://diyabet.gov.tr/index.php?lang=tr&page=27. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/type-1-diabetes/basics/risk-factors/con-20019573. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.turkdiab.org/page.aspx?u=1&s=13. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://diyabet.gov.tr/index.php?lang=tr&page=28. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.diabetcemiyeti.org/c/tip-2-diyabet-hastaligi. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.diabetcemiyeti.org/c/komplikasyonlar. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://www.turkdiab.org/page.aspx?u=1&s=14. Erişim Tarihi: 07.07.2015
http://diabetcemiyeti.org/c/gestasyonel-diyabet. Erişim Tarihi: 07.07.2015